Menu

Onderzoeksprogramma’s

De lange traditie van IPIS wat onderzoek naar internationale wapentransfers betreft werd de laatste jaren verzilverd in een permanente onderzoekslijn voor Amnesty International waarbij IPIS cases en expertise aanleverde voor Amnesty’s onderzoeks- en campagnewerk in het kader van het VN-Wapenhandelsverdrag/Arms Trade Treaty. Door samenwerking met het Amerikaanse onderzoekscentrum TransArms zette IPIS zich daarnaast op de kaart als expert in logistieke aanvoerketens (maritiem, luchtvaart, infrastructuur). Deze expertise, technisch zeer exhaustief, is vandaag eerder zeldzaam in de sector.

IPIS is de laatste jaren uitgegroeid tot een erkende internationale speler wat de materie van conflictmineralen betreft. Er is zeer grote vraag naar de gespecialiseerde kennis en data van IPIS op dit gebied. Dit vertaalde zich in omvangrijke opdrachten voor de OESO en de Wereldbank, wat het netwerk van IPIS sterk verruimde en de reputatie versterkte. IPIS speelde in rol als informatieverstrekker in een aantal NGO-campagnes, rapporten en coalities (zoals Fatal Transactions) en volgde de ontwikkeling van internationale normerende kaders (zoals het Kimberley-proces voor diamanten, en de OESO due diligence richtlijnen). Het onderzoek hecht veel belang aan de gevolgen op de grond van de internationale en regionale initiatieven, en aan de perspectieven van lokale gemeenschappen. IPIS draagt daarbij het inzicht uit dat de problematiek van ontginning in (post-)conflict-gebieden niet verengd mag worden tot conflictfinanciering van gewapende groepen, maar ook een belangrijke dimensie mensenrechten en duurzame ontwikkeling kent.

Het thema maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) kende een sterke uitbreiding, met name door een ontluikend normerend kader (UN Principles, Ruggie Framework) en een groeiende aandacht voor de ontginning van conflictmineralen door bedrijven op niveau van de VN en de OESO. IPIS volgde de internationale verschuiving van MVO naar het concept van de meer dwingende ‘Business and human rights’ als kader om de verantwoordelijkheid van bedrijven, met name inzake ‘due diligence’, scherp te stellen. Door consultancy en terreinonderzoek voor de OESO bij de implementatie van de Due Diligence Guidance voor ontginning in conflictgebieden en gebieden met hoog risico verwierf IPIS hier een sterke reputatie als onafhankelijk en deskundig onderzoeksscentrum.

Daarnaast ontwikkelde IPIS met ‘conflict mapping’ een methode om de relatie tussen conflictfactoren (in de eerste plaats natuurlijke rijkdommen) en conflictactoren (zoals gewapende groepen) aanschouwelijk te maken aan de hand van cartografisch materiaal dat wordt geproduceerd met toepassing van Geographic Information System (GIS) – software. Deze onderzoeksmethode werd erg gesmaakt bij opdrachtgevers waaruit enkele grote projecten volgden gefinancierd door de Belgische FOD Buitenlandse Zaken, DFID en de Wereldbank. Door deze projecten groeide ‘conflict mapping’ uit tot een vierde onderzoekspijler. IPIS zet in op het verzamelen van moeilijk te bekomen data op het terrein, door veldonderzoek en samenwerking met lokale partners. Vandaag is IPIS voor een breed spectrum aan stakeholders een referentiepunt voor data over artisanale mijnbouw, andere natuurlijke rijkdommen, en hun relatie tot gewapend conflict.

In 2012 consolideerden deze vier pijlers tot vier volwaardige onderzoeksprogramma’s: Wapenhandel & Veiligheid, Natuurlijke Rijkdommen, Bedrijven & Mensenrechten, en Conflict Mapping. IPIS wil deze vier programma’s de komende jaren nog verder uitbouwen en verdiepen.

Intussen groeide het inzicht in de organisatie en bij donoren dat de kennis die IPIS opbouwde ook diende terug te vloeien naar de focusregio. Sindsdien onderneemt IPIS ook capaciteitsversterking van het lokale middenveld en de overheden in de regio. Dit gebeurt in de eerste plaats door onderzoekssamenwerking, met daarin in regel een trainingscomponent en editoriale steun. Hier beweegt IPIS zich op een spectrum tussen co-publicaties en grootschalige data-verzameling in samenwerking met lokale en nationale autoriteiten.